على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1317

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

خام ( x m ) ع . ج . خامة . خام ( x mm ) ص . ع . گوشت پخته و بريان گنده شده . خامااقطى ( x m aqti ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - خمان الارض . خامادريوس ( x m daryus ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - بلوط الارض . و كما ذريون . خاماذاقى ( x m z qi ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى نوعى از غار . خاماروان ( x m rv n ) ا . پ . بيد مصرى . خامالا ( x m l ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - مازريون . خامالاون ( x m l van ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - مازريون و قلمون . خام‌آمدنى ( x m - madani ) ا . پ . باصطلاح تجارت واردات كلى . خاماميلن ( x m milen ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - بابونه . خاماون ( x m van ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - مازريون . خامباز ( x mb z ) ا . پ . دهانهء گشاد ديگ . خامپاره ( x mp re ) ا . پ . دشنامى كه مىدهند بدخترى كه پيش از سن بلوغ با وى مجامعت شده باشد . خامات ( x m t ) ع . ج . خامة . خامة ( x mat ) ا و ص . ع . كشت تازه برآمدهء بر ساق و بندى از كشت تازه و تر و يا درخت تازهء آن . ج : خامات و خام . : و ترب . ج . خام . و ارض خامة : زمينى كه ناموافق باشد مر ساكنين وى را . خامد ( x med ) ص . ع . مرده . و ساكن و ساكت . خام دست ( x m - dast ) ص . پ . ناآزموده و بىربط در كار و عمل . و نابكار و كاهل و بىوقوف . خام روئينه ( x m - ruine ) ا . پ . پوست طبل و دهل . خامس ( x mes ) ا . ع . پنجم . خامسا ( x mesan ) پ . كلمهء ارتباط - مأخوذ از تازى - فقرهء پنجم و بابت پنجم و مطلب پنجم . خامسوز ( x m - suz ) ا . پ . پوستى كه به روى زين كشيده شده . و پوست خام . و كماج و يا خاگينه‌اى كه به روى زغال افروخته پخته و كباب شده باشد . و هر گوشتى كه بواسطهء برشتگى بسيار سياه شده باشد . خامسوك ( x msuk ) و خامسوگ ( x msug ) ا . پ . نان فطير . خامش ( x moc ) ص . پ . خاموش . و مرده . و منطفى . و معدوم . خامشة ( x mecat ) ا . ع . آب راههء خرد . ج : خوامش . خامشوب ( x mcub ) ا . پ . نيم شسته . خامشه ( x mece ) ا . پ . شيتره و شاهتره . خامشى ( x moci ) ا . پ . خاموشى و سكوت . خامص ( x mes ) ص . ع . باريك شكم و لاغر . خامط ( x met ) ص . ع . لبن خامط : شير خوش بوى و شيرى كه بوى نبق و سيب گرفته باشد . و سقاء خامط : خيك خوش بوى و يا آنكه از وى بوى نبق و سيب آيد . خام طبع ( x m - tab ' ) ص . پ . ابله و احمق و نادان و كودن . خام طبعى ( x m - tab'i ) ا . پ . نادانى و ناآزمودگى و ناپختگى . خام طمع ( x m - tama ' ) ص . پ . كسى كه داراى آرزوى بيهوده و باطل باشد . خامعة ( x meat ) ا . ع . كفتار . ج : خوامع . خام عقلى ( x m - aqli ) ا . پ . حماقت و ديوانگى و كم عقلى و ناتوانى . خام كار ( x m - k r ) ص . پ . كار ناآزموده و بىوقوف و بىتجربه . خامكارى ( x m - k ri ) ا . پ . بىربطى در كار و عمل و خام دستى و كودنى و بىوقوفى . خامگك ( x magak ) ا . پ . قلم كوچك و خرد . خامل ( x mel ) ص . ع . گمنام و بىقدر . ج : خمل ( xamal ) . خامن ( x men ) ص . ع . فرومايه و كمينه و بىنام و نشان و پنهان . و خامن الذكر : گمنام . خامنوش ( x m - nuc ) ص . پ . كسى كه پيوسته شراب تازه و نارسيده نوشد . خاموش ( x muc ) ا و ص . پ . گنگ و بىزبان و ساكت . و خاموش و منطفى . و منقطع . و مرده . و بيمارى در اسبان . و خاموش بودن و يا خاموش شدن : ساكت بودن و سكوت داشتن و حرف نزدن . و خاموش شدن آتش : افسرده گشتن آن . و خاموش كردن : ساكت كردن . و خاموش كردن چراغ : كشتن آن . خاموش ( x muc ) پ . كلمهء امر . يعنى ساكت شو . خاموشى ( x muci ) ا . پ . سكوت و عدم تكلم . خاموشيدن ( x mucidan ) ف ل و م . پ . ساكت شدن . و شرمگين بودن .